Wąską ścieżyną co wije się wstęgą
miedzy pólkami jęczmienia i żyta
szedł blady, nędzną odziany siermięgą
Wolny najmita

Wolny, bo z więzów jakimi go przykuł
Rodzinny zagon, gdzie pot ronił krwawy,
Już go rozwiązał bezduszny artykuł
Twardej ustawy...

Czegóż on stoi? Wszak wolny jak ptacy?
Chce - niechaj żyje, a chce - niech umiera!
Czy się utopi czy chwyci się pracy,
Nikt się nie spiera...

I choćby garścią rwał włosy na głowie,
Nikt się, jak żyje, nie spyta...
Choćby padł trupem, nikt słowa nie powie
Wolny najmita.

Maria Konopnicka (1842 - 1910)